Scho ìn Driissger, Aafang Vierzger Joor, hȁt e Fìrma Lunkhe vo Schaffhuusen ùf de Chrüzegg ùnd a anderen Oorte Wìndchraftaalagen uufgschtelt. Öppe 5-600 Wattgȁneratoore, fȕr d Bìlüüchtig vo hööchglȁȁgne Gìbäu, mȁischtens glaubi scho Wììrtschafte. Miin Cousin Max Schufelberger z Wìntertuur hȁt die Idee uufgnoo ùnd ì der Folg aafoo wiiters entwìckle. Wìll di aafȁngliche Schtarrpropeller mìt Zȁntrifugaalchraft-Lùftbrȁmse de Noochtȁil ghaa hȁnd, bì Schtùrmbööe de Tùrm eme gwaltige Trùck uuszsetze, sìnd no glii emool Drëëpropeller konschtruiert woorde, won ȕber es Gwìcht der Aaschtellwìnkel verschtelt woorden ìscht. Esoo hȁnd sich dȁnn d Flȕgelschpìtz rìchtiggehed gȁg de Wìnd lo suugen ùnd dermìt der Ùnderbou vo den Aalage wiitgehed entlaschtet.
Scho glii hȁnd de Vatter ùnd iich fȕr d Elektro GmbH aafoo Holzpropeller mache. No miim Oofall ìm 49i han ich dȁnn jedes Joor mee Uufträäg ghaa fȕr Verschtellpropeller ùs amërikaanischem Douglasseholz. Mìt Schabloonen ìscht d Form aazȁichnet ùnd dȁnn uusgschnìtte woorde. Aaschlüüssed hȁts fȕr di chliine Gröössene Schabloone ghaa, zùm di gnaui Profilierig vo de Vordersiiten aazȁichne. Di groosse fȕr d Dreiehalb- ùnd Föifkilowatt-Maschine hȁt mer gìnau müesen iimȁsse. Dȁnn ìscht mìt em Schropphobel, de Raschplen ùnd ere Schliiffmaschine gnau di flach Vordersiten usegschaffet woorde. Ìmmer es Pȁȁrli, oder bìn Dreiflȕgler es Trio sìnd gliich schwëër zȁmegschtelt woorde. Dȁnn hȁt mer’s bìs zù de 3m 80er ì de Wìnden obe, di 5- ùnd 7-meetrigen a der hìndere Huuswand oben uusgwùchtet. D Propeller sìnd ùf di zueghöörige Naabe gschruubet woorden ùnd gnau iigschtelt. Fȕr en ruhige Lauf von ere Aalag ìsches bsùnders wìchtig, das ali Propellerbletter ùf de gliiche Baan lauffed. Im andere Fall hȁnds aafoo pfiiffen ùnd rȕttle, was sich au fȕr d Lauflaager schlȁcht uusgwȕrkt hetti. No vor em Uuswùchten ìscht s fërtig Propellerblatt mìt Mennig grùndiert ùnd mìt Chùpferblȁȁch a der vordere Kante bschlage woorde. No em Uuswùchte sìnd di gnau nùmerierte Flȕgel ȕber de Bschlaag uus nomool gmenniget woorde. Ìm Lauf vo der Ziit sìnd die Wìndchraftgȁneratooren ìmmer wiiters ìd Wȁlt use ggange. Esoo ùf Araabien ùnd Libyen abe, wo mer’s fȕr de Korosioonsschùtz von Öllȁitigen ì de Wüeschti ùssen iigsetzt hȁt. Esoo gȁge d 80er Joor zue ìscht d Konkurȁnz vùn modërne Diselmotooren ìmmer gröösser woorde. Zwoor wääred Wìndchraftaalage naach wie vor ùmwȁltfrȕntliger, aber hȕt zelt nù no daas wo ì groosser Mȁngi ùf em Flüüssband chan gmacht wëërde. Derzue chùnt aber sìcher, das d Ëërdöölìnduschtrii länger je mee s Sȁge hȁt ùnd dem zù Folg ìri ȁignen Energiitrȁȁger möglichscht wott zùr Aawȁndig brìnge. [ 61 ] Es ìscht amig e schööni, wertvolli Wìnteraarbet gsii, won au no mȁnge Franke Nȁbetverdienscht bbrocht hȁt. Grad hȕt wäärs jo wìder bsùnderbaar wìchtig, wȁnn Puuren oder Chliihandwërcher eso Uufträäg hetted, wo ìm Lauf vom Joor mȁngs Loch ìm Aarbetsprozȁss chönntid schtopfe.
[ 62 ]