Ìm Zwȁite Wȁltchrieg, won ales razioniert gsii ìscht, hȁnd d Lüüt no sȁlber fȕr de Wìnter Voorrȍȍt a Hȍrdöpfel ùnd Obscht aaglȁit. Ȁmel sìcher die, won en Chȁller oder sùscht en chüele, froschtfreie Ruum ghaa hȁnd. Esoo hȁnd dȁnn au d Obschtpuure, ùnder Zuezùùg ùs der Ùmgȁbig, öppe vier oder föif Mool en Obschtmȁss dùregfüert, wo d Walder Bìvölkerig dìrȁkt vom Puur hȁt chönen iichauffe. S eerscht Mool ìm Drüevierzgi, organisiert vom Obschtbouverȁin Wald, mìt siim rüerige Presidȁnt Paul Lyner, Gäärtnermȁischter ìm Schlìpf, ìsch die Mȁss dùregfüert woorde. Es sìnd Gschteller aagschafft woorde, zùm ìm Ritschopf obe die Öpfel ùnd Bìre de Huusfrauen ùnd de Famìlievȁttere chöne presȁntiere. Esoo ìscht, ìmmer eme Wùchenȁnd ìm Oktoober, ì dem elȁigen ob de Wìndegg schtehede groosse Gìbäu en reege Handel ìm Gang gsii. Voorùsse sìnd en Huuffe Lȁiterwȁȁgeli ùnd Handchȁre gschtande; mer hȁt dȁnn no kȁi Auto ghaa, zùm s Iigchaufti hȁifüere. Wìll mìr wiit nȁbetusse gwont sìnd, ìscht zwoor ekȁi Ghȁischtobscht ì der Rithale verchauft woorde. Mìr hȁnd e Gschaar Privaatchùnde ghaa, aber zùm Wȕsse, was mer ȁchter au tȍȍrffi heusche fȕr Öpfel ùnd Bìre, hȁt mer a dem Samschtig no em Poschten ìm Doorf no gschwìnd glueget, zù welne Priis dëë Hërbscht bì öis ùme s Obscht verchauft wììrt. Scho d Wùche vor der Obschtmȁss hȁts ìm Doorf ùme handgmachti Plakaat ghaa, won ùf dë voortȁilhaft Verchauff uufmerksam gmacht hȁnd. S ȕberbblìben Obscht ìscht von Puure sȁlte wìder mìthȁignoo woorde. D Wìnterhìlf hȁt en schöne Tȁil dervoo verbìliget a di aarme Famìlenen abggëë. Bìm Zȁmeschlüüsse vo der Landwìrtschaftliche Gnosseseschaft Wald mìt Dȕrten ìscht, bald fȕfzg Joor no der letschte Walder Obschtmȁss, no es Kassebüechli uusggraabe woorde, wo mer vom Ȕberschùss vo denen Obschtmȁssen en Fonds aaglȁit hȁt, fȕr allfälligi Erwiiterig ùnd Nöiaaschaffig vo Schtȁnd ùnd Gschtell ìn Ritschopf ue. Chuum ìscht de Chrieg dùre gsii, hȁt s Aagìbot vo Obscht sich totaal gȁnderet, d Lȁȁde hȁnd jetz au scho de ganz Wìnter Öpfel verchauft, ùnd mee ùnd mee sìnd Südfrȕcht ùf de Määrt choo. Dezue ìscht au no der Ùmschtand z zele, das ìm Ùnderland vìll schönners Obscht gwachsen ìscht, wo mer deet au vìll mee gschprȕtzt ùnd ddȕngeret hȁt. Esoo ìsches langsam aber sìcher hìnenabeggange mìt em iihȁimischen Obschtbou, ùnd Obschtfuerwëërch gseet mer ȁigetli nù no mìt Moschtobscht, wo zùm Egli ìd Moschti abe faared. [ 46 ] Esoo sìnd sìd em Zwȁite Wȁltchrieg d Dìrȁktverchäuff vo Obscht vom Puurehoof ewȁgg zù de Grossvertȁileren abgwanderet. Wie vor fȕfzg Joore chönnted hȕt di wenigschte Huushȁlt no iichȁllere, wìll dùr d Zȁntraalhȁizige d Chȁller z waarm ùnd z troche woorde sìnd. Lȁider ìscht mìt dëren Etwìcklig ì de letschte Jooren au di früendrig Sortevìllfalt bì Öpfel ùnd Bìre verlooreggange. Wȁiss jo scho bald niemert me, was en Chridebȕchs, Fraurootacher, Schtëërnrenetten oder Anenasöpfel ìscht, verschwìge dȁnn en Menznauer Jeger oder en Wìntscheliöpfel.
[ 47 ]