D Wìnkel Wȁȁberei hȁt amigs vom Chatzetobel hëër en Trootsȁilaatrììb ghaa, won bìs an Zwȁite Wȁltchrieg anen ìm Bìtrììb gsii ìscht. D Tùrbiine hȁt divornen ìm Tobel, ùne a der Diemberger Mȕli, e groosses Aatrììbraad trìbe, won ȕber es öppe 900 Meter langs Trootsȁil d Chraft ìd Fabrìk ìn Wìnkel hìnderen ȕbertrȁit hȁt. Ùf dem wiite Wȁȁg ìsches ùf verschìdne groosse Lauffrederen abgschtȕtzt gsii. Wìll ich öppen ì der Au ùsse gsii bìn, mag mi bsìne, wie’s no de Mìttagspausen amel langsam aagloffen ìscht ùnd cha mer au guet voorschtele, wie’s dȁnn ìm Wȁbsaal ìne vo de vìle Transmìssioone hȁt aafää sùrre, druuf dȁnn noodisnoo Laaden ùnd Gschììr, Pȁitschen ùnd Schìffli hȁnd aafoo ratteren ùnd sirache. De Wìlli Göldi erìnneret sich, das s Land, wo s Kaabel drȕber gloffen ìscht, bìn Puure gaar nȕd bìgäärt gsii ìscht. D Trȍȍtli wo abgheit sìnd ùnderwȁgs hȁnd bìm Vee Fröndkörper ggëë. Di letschte Reschte vo dem Fërnaatrììb hȁt de Ziviilschùtz vor Jooren abbroche, ùnd au d Fùndamȁnt von Schtȕtzrederen em Ëërdbode gliichgmacht. D Wìnkelfabrìk hȁt aber no zwee Weijer hìnedraa ghaa, won d Wasserchraft dìrȁkt ìd Wȁȁberei ìne glìferet hȁnd. Zeerscht ìscht ìmmer s Wasser, wo vo der Wȁȁberei Ùnderlaupen ìn ȁigne Weijer gloffen ìscht, bbruucht woorde. De Wiiliweier ìscht eerscht bì Wassermangel dezue choo. Eso Trootsȁilaatrììb hȁts ì der Walder Gmȁind früender no a zwȁi Oorte ghaa. Ȁimol ì der Hueb obe, wo oben em Mȕlrütitobel en hööche Tùrm mìt zwoo groosse Schtȕtzrole gschtanden ìscht. Vo doo ìsches ȕbers Trootsȁil tìrȁkt ìd Fabrìk ie ggange. Au d Reschte vo dem Aatrììb hat de Ziviilschùtz no ȁndgȕltig em Bode gliichgmacht. Wiiters ìscht uurschprȕngli au d Wȁȁberei vom Schaagg Fìscher ì der Rietwiis ùsse, won hȕt ›Woonfabrìk‹ hȁisst, vom Tobel ùnenue aatrìbe woorde. S Wasser wo d Tùrbiine vo de Huebfabrìk aatrìbe hȁt ìscht, sebs mìt der Joone zȁmechoo ìscht, no ȕber en Weijer ìm Tobel hìne, von ere Schlosserei ìm Joonetaal gnùtzt woorde. Esoo hȁnd früender fascht all Bȁch rùndùme, wenigschtes di gröössere, ùf vìlfeltigi Aard ìn Fabrìke Tùrbiine, bìn Mȕlenen ùnd Saagereie Wasserreder trìbe. Es ìscht e woorhaft ìntressanti Sach, denen alte Wasserrȁcht echli noowezgoo.
[ 13 ]