Sìd d Burbaki-Soldaaten ìm 70i ìm Oberland ìnterniert gsii sìnd, hȁts ìm Volch verschìdni, zùm Tȁil schtarch iitütscheti Uusdrȕck ggëë. Esoo ìsch eme Tȁil von Lüüte di alti Schaffrȁiti nȕme guet gnueg gsii, ùnd mer hȁt dem Möbel ›Almääri‹ gsȁit, zwoor wacker iitütscht, vom französischen ›armoire‹. Grad öppen esoo ìsches au mìt em französische ›cafetière‹, won bìn öis zun ere ›Kafitiere‹ woorden ìscht. Eso en Almȁȁli oder Almääri ìsch sìcher ì jedere Chùchi z fìnde gsii. Aber glaubed nȕd öppe, es heig ì dem Chùchichaschten ìne Hörndli ùnd Maggiwȕrfel ghaa, oder gar Kakoo oder Schoggipùlver, nȁi bìwoori. Doo hȁts Habermȁȁl ùnd Tȕrggerìbeli nȁbet Puuremȁȁl vo de Rooder Mȕli, vìlìcht au tȕȕri Ërbsli ùnd farbigi Boone ghaa. Dȁnn sìnd do aber sìcher verschìdni Schtȁizüüggschììr mìt Teckel ùme gsii, wo mer drìnn iihȁimischi Gwȕȕrz uufbìwooret hȁt. Do hȁts ghaa, Chȕmi ùnd Choschtets (Majoran), Müüsli (Salbei) ùnd Thymian nȁbscht teerte Rȁckholder (Wachholder) ùnd Hȁidelbeeri, aber dȁnn au Liin- ùnd Maagsome (Mohn). Gchochet ìsch früener vìll Haber ùnd Tȕrggemues (Mais), Choscht- ùnd Gëërschtesuppe woorde, aber dȁnn au Chnölemìlch oder Wiissmues, wo mer ì di hȁiss Mìlch Mȁȁl ùnd öppen es Ȁi iigrüert hȁt. Jee noch em Empfìnde vo de Chȍchin hȁt mer das verschìde gwȕȕrzt, zùm em eebigen ›Ȁinerlȁi‹ echli Abwȁchslig gëë. Ich hȁ ì miiner Juged das Wiissmues gaar nȕd gschetzt, aber ìmmer dȁnn, wȁnn de Vatter nȕd zùm Zmìttag hȁichoo ìscht, hȁts Wiissmues ggëë, wìll ëër das ›Gschlaargg‹ grad gaar nȕd gȁsse hett. Ìm Wìnter sìnd sìcher vìll suuri oder süessi Schtȕckli ùnd teereti Bìre gchochet woorde, ȁmel deet, wo mer ȁige Bäum ghaa hȁt. Gmües, esoo wie mer das hȕt kȁnnt, ìsch no Uuskùmpft vo vìllnen alte Lüüt nȕd mȁngs Mool ì dëre Form ùf de Tisch choo, vìll eener ìsch dervoo Mues gchochet woorden oder, wie Chabis ùnd Wììrz, mìt eme Gutsch Moschtessig ùs de groosse Chrusle, gwȕȕrzt mìt Chȕmi oder Rȁckholderbeeri. Wër no öppen echli Gräukts ìm Chȁmi ghaa hȁt, hȁt mìt Boderuebe, won vìll pflanzt woorde sìnd, e woorhafts Fȁschtȁsse chöne mache. Wȁnn en Grȕnder vo verschìdne Walder Wȁbereien emool gschrìbe hȁt, mìt 14 Joore seig siin grööschte Wùnsch gsii, ȁimool ìm Lȁȁbe gnueg Broot chönen ȁsse, dȁnn ìscht das fȕr di sȁb Gȁnerazioon sìcher allgìmȁin gȕltig gsii. Broot ìsch nù bì de gröössere Puuren oder sùscht bìn woolhabede Lüüten ùf de Tìsch choo, drùm müemer ì öiseren Almääri au ekȁi Broot go sueche. Zù all dene Mues ùnd Sùppen oder gschwelte Hȍrdöpfel hȁts Wȁȁgluegeren oder Ȁichlikafi ggëë. Zùm Trìnken ìsch, wȁnn’s hööch choo ìscht, suure Moscht ùf em Tìsch gschtande, sùscht halt ȁifach Wasser. [ 58 ] Apropo Wasser! Daas ìscht ȁ no eso en Fëëlphùnkt gsii ì dëre gueten alte Ziit. Doo ìsch no nüüt gsii mìt em de Haane Uuftue, nȁi, alls Wasser zùm Trìnke, Chochen ùnd fȕr d Wösch hȁt mer müesen am Brùne go hole, dëë ìscht dȁnn ȁ mȁngisch nȕd ase nȍȍch bìm Huus gsii. Ìm Hüebli hȁnd nüün Wonige, zwȕschet em Schuelhuus ùnd em Füürwejer, am Brùnen ìres Wasser gholt, nȕd e Wùnder hȁts doo au öppe Chrìtz ùm das choschtbaar Nass ggëë. Bìn Chìnde hȁts dȁnn no glii emool ghȁisse, wȁnn er Tùùrscht hȁnd, wȕssed er jo, wo de Brùne lauft. No hȕt wȁissi öppen ìme Puurehuus no en alti Almääri, mȁischtens zwȁggmacht ùnd mȁngmool mìt Puuremoolerei drùff, nù dieneds chuum me amen Oort no em alte Zwȁck vome gwöndliche Chùchichaschte.
[ 59 ]