E schtìlli Wasserflächi
es Wìndli chrüslet druuf,
denȁbet ì de Nȍȍchi
ganz elȁi es Huus.
Schtockȁnte schwȕmed ùme
d Belche nȁschted doo,
ùnd es hȁt mer gschùne,
si chömid guet dervoo.
Kanonebùtzer wachsed
grad doo em Ufer noo.
Schwërtlìlie dezue passed,
blüend bald wȁȁger scho.
Die frìdlichi Idylle,
wie hȁt si vìll mi gfreut,
ùf em Bȁnkli deet ìm Schtìlle,
jedwȁdes Mool ùfs Nöi.
Dë chliini Vërs hȁni vìlìcht ìm letschten oder vorletschte Joor gschrìbe. Es chönnt aber gradsoguet geschter oder di vorletscht Wùche gsii sii! De Wiiliwejer ìscht ȁifach zù jeder Jooresziit ùnd au bì jedem Wȁtter en Bsuech wërt. Esoo hȁn ich vor 14 Tage mìt em Fȁldschtȁcher uusgrȕschtet nomool d Wìntergescht bìobachtet ùnd derbii acht Rȁierȁnte, zwoo Tafelȁnte, föif Schtockȁnten ùnd e paar Taucherli (Plesshüendli) zelt. Die Zaale sìnd aber sìcher vo Taag zu Taag verschìde, wìll au d Schtockȁnte mȁngmool ì der Joonen oder ìm Uusgliichsbecki ìm Nöihuus z trȁffe sìnd, aber au di anderen Ȁnte vìli Mool nù grad verbii choo sìnd zùm Uusruebe, ùnd vìlìcht scho am andere Taag ìmen andere Wejer oder Flùss z fìnde sìnd.
I mag mi no draa erìnnere, das de Wiiliwejer ùnder Natuurschùtz choo ìscht, ùnd aaschlüüssed hȁt d Walder Gmȁind en nöjen Abflùss mìt vìll Natuurschtȁine gmacht.
Jedes Joor wandered gschaarewiis Frösch und Chrotte zùm Wejer zùm deet lȁichen ùnd ìri nöiji Gȁnerazioon grȕnde. Lȁider schiint ì letschter Ziit de Laubfrosch nȕme debii z sii. De Natuurschutzverȁin hȁt di letschte Joor derfȕȕr gsoorget, das ùf de Hoochsigwanderig möglichscht wenigi ùf de Schtrooss vercharet wëërded. Defȕȕr hȁt mer em Lattebach noowen en chliine Haag bbouen ùnd ìm Wìnkel ùnen en Holzschtȁȁg ìs Roor under de Wìnkelschtrooss dùre gmacht. Ùm Mìtti Joor ùme sìnd dȁnn di jùnge Fröschli ùnd Chröttli so wiit, das de Wejer verloo wììrt ùnd ì di ùmlìgede Wìsen ùnd Wȁlder gwȁchslet. Derbii chas vorchoo, das es a rȁgefüechte Tȁȁg rùnd ùm de Wejer ùme rìchtiggȁnd ›Fröschli rȁgnet‹! Ich hȁ scho ùf de Wìse bìm Wiili 24 vo dene Wìnzlig zelt, dervoo vìlìcht zwȁi bis drüü jùngi Töötschli pro Quadraatmeeter. Doo ìsches dȁnn oomögli ìd Wìse z goo ooni ȁinzelni z vertrampe. S letscht Joor hȁnd zwȁi Paar Taucherli ùf ìrne schwȕmede Nȁschtere bbruëtet. Di ȁine zwoor wȁgem schlȁchte Wȁtter ooni Ërfolg!
Rùnd ùm de Wejer wachsed ìmmer no Kanonebùtzer, Grossseggen und Schwërtlìlie. Wie’s mer schiint, ìscht momȁntaan niemert me fȕr d Suuberkȁit vom Wejer zueschtȁndig. Ase wëërded chuum me Pflanzerȁschten ùnd Algen ùs em Wasser usegfìschet, wie das zù Ziite vo de Wȁberei no gschee ìscht. Ìmmer bì Nordwìnd sìnd dȁnn bìm Uuslauff Gȕsel ùnd Alge mìt em Rȁchen usegnoo woorde.
Di nöi Ȕberbouig ìscht lȁider echli gaar nȍȍch as gschȕtzti Land ane bboue, ich hoffen aber, das sich d Aawoner mìt de Natuur wëërded arrangschiere (irgedwȁnn ìm März 2001).
Ich hȁn dȁnn nȕd emool es Joor schpȍȍter am Wejer es anders Erlȁbnis ghaa wo mich gaar nȕd gfreut hȁt. Woni nȁmli wìder dohëre choo bìn zùm luege, was fȕr Wasservögel doo sìnd, ìsch mer uufgfale, das d Oberflächi vom Wasser ì de Nȍȍchi vom Ablauf eso ȁigenaartig oorüebig gsii ìscht. Bìm gnau Aneluegen ìsch das vo öppe 30 Goldfìsch choo, won grad knapp ùnder Wasser sich tùmmlet hȁnd. Es ìscht mer dȁnn ìm Zȁmehang ìn Sìnn choo, das es Biotoop bìme Huus, won vole Goldfìsch gsii ìscht, ùf ȁimool lëër gschùne hȁt. Es mȍchti jo sii, das mer vo deet hëër de Wiliwejer hȁt wele bìriichere. Das schiint mer ȁinersiits e Frȁchhȁit, ùnd es wäär jo gaar nȕd schtatthaft, öiseri Natuur e sërewȁȁg z verfelsche. Nù es wììrt sìcher schwìrig sii, jee wìder die farbige Fìsch ùs dem Biotoop ùsezbrìnge. Ì de Zwȕscheziit hȁnds sich nȁmli scho gwaltig vermeert, ùnd sind au fȕr de Froschlȁich sìcher nȕd vo Nùtze.