Ìm hìnderschte Hüüsli ìm Hìndergaden ȁne, deet, wo mer vom Oberholz gȁg em Geer hìndere de Schtìch uuf chùnnt, sìnd sìd de Sìbezger Jooren ìm letschte Joorhùndert, mìt eme chùùrzen Ùnderbrùch vor em Eerschte Wȁltchrieg, ›s Hesse Schaagge‹ dihȁime gsii. Die Famìlien ìscht vorane lang ìm Hìnderhesse hìne gwont, ì ȁim vo dene zwȁi Hessehȁime, won Ȁnds 1800 aagsetzt woorde sìnd. Das ìscht vom schaarffe Rank ùnder der Ùnderschȁidegg ebehìndere bì der hȕtige Pfaadfìnderhȕtte verbii dùr d Böden ùnd d Chalberwȁid hìndere. De Hesse Schaagg, wo mir ì jùnge Jooren ìmmer vo dem ›Hesse‹ verzelt hȁt, ìscht zwoor scho ìm Oberholz vorne gìboore, hȁt aber zitlȁȁbes vo der Erìnnerig a Hesse glȁbt. Ìm Nüünzȁhùndertföifi hȁt er dȁnn ì ›s Matthise‹ hìndere ghüroote. De Schaagg ìscht aber schiinbaar en schlȁchte Puur gsii ùnd ìscht lieber de Hasen ùnd Fȕchs noowe go jaage, schtatt dihȁime z puure. Esoo ìscht die Famìlien ìm «Fȕfzächni», wien ëër’s gsȁit hȁt, ìs Geer abe z wone choo, ìd Nȁbetschtùbe vom groosse Puurehuus. Nodem dȁnn de Hȁiri Schtìfel ìm vordere Hüüsli ùf Ùschter abe zogen ìscht, hȁt d Famìlie Schufelberger, ȁbe s Hessners, wìder chönen ìn Hìndergade fȕre, wie früener ìs Schuemachers z Miet goo. Deet hȁt sich de Hesse Schaagg mìt Taglöönere bìm Huusmȁischter ùnd mìt Glȁȁgehȁitsaarbeten ùnd Saagefiele bìschȁftiget. D Babett ìscht, wie dȁnn schpȍȍter d Tochter, s Roosi, ìd Chüewȁid abe go wȁȁbe. Die zwȁi Lüütli sìnd als zwȁi Originaal ì miiner Erìnnerig bblìbe. Scho vìlìcht drùm, wìll mer ùf di sȁb Siite vo dihȁime besser hȁt chönen abschliiche, bìni vìll do ȁne gsii ùnd hȁn mȁngmool em Schaagg siine ùnwoorschiinlige Jagdoobigtüür zuegloset. Ich cha mer hȕt no guet di alt, ȁng Schtùbe voorschtele, mìt em alte Schwaarzwȁlderziit, won eso ȁige tschȁderet hȁt bìm d Schtùnde Schloo. Alti Fotene hȁts an nìdere Wȁnde gghaa, ùnd en alte Jaghùnd, de Fidoo, hȁt ì siim Sofaeggen ùf em alte Tschoopen obe frìdli von ere Jagd oder ȁ nù vome guete Chnoche träumt. Ùf eme chliine Tìschli ìm Fȁischteregg hȁts en alte Fonegraaf ghaa, ùnd ›Das Mädchen vom Bodensee‹ ìscht schiinbaar dene bȁiden alte Hessner de grööschti Gnùss gsii. Ùf em Tisch, oder wȁnn’s Platz ghaa hȁt, ùf em Chouschbank, ìscht e groossi ›Kafitiere‹ gschtande, ùnd näumen a der Wand s Babetts Gaböttli ghanget. Ìm Schopf ùsse hȁt de Schaagg en Huuffe Wërchzüüg ghaa, i wùùrd sȁȁgen, es hett sìcher es Museum vo alte Holzwërchgschììr ggëë devoo. Doo ìscht jetz ȁifach ales ùme gsii, wo’s früender [ 28 ] bbruucht hȁt zùm Schriiner- oder Wagneraarbet mache. A de Wand Brȁitachse, Haubiel ùnd Tȁchsel, uuralt Waldsaage, Schtȁmmisen ùnd Schtȁchbütel ùnd en ooglaublichi Aazaal vo verschìdene Profiilhöbel, wo de Schaagg vo verschìdnen Oorte hëër hȁitrȁit hȁt. Es sìnd jo mȁischtens ȁbe Wërchgschììr gsii, wo mer di sȁb Ziit bìn Wagner ùnd Schriiner nȕme bbruucht hȁt, wìll mer die Aarbete dȁnn scho all mìt de Maschine gmacht hȁt. Drùm sìnds ȁ vo vìllne Lüüt as alte Plùnder aaglueget woorde. Au em Schaagg hȁnd tȁil Sache nȕmen ales gnȕtzt, aber ër ìscht no von ere Gȁnerazioon gsii, won eso Wërchgschììr no fascht nȕd erschwìngli gsii ìscht, ùnd hȁt esoo die Sachen au etschprȁched ì Eere ghaa. D Chröönig vo der Budik ìscht aber der alt Trȁchselschtuel gsii, wo scho em Schaagg siim Vatter ghöört heb ùnd won drùff Wërchzüüghefti, Saagegriff, Waalhölzer ùnd au öppen es Setzholz trȁchsleret woorden ìscht. S Schwùngraad vo dëre Maschine ìscht ìm obere Schtock obe gsii ùnd ìscht ȕber en ȁifachi Trampi ì Bìwegig gsetzt woorde. Do ìscht dë fȕr miich alti Maa ìm Elemȁnt gsii, wȁnn er öppis hȁt chöne trȁchslere, ùnd s Schtüübe hȁt ȁ mȁischtens Tùùrscht ggëë. S Holz fȕrs Trȁchslere hȁt de Schaagg bìm Chriishacken oder Holze mìthȁignoo ùnd mìt em Biel de grobewȁȁg en Roolig ghaue, wo dȁnn bìs zùr Verwȁndig ùnder em Tach obe trȍchnet hȁt.
D Hessnerbabett hȁt, nodem sii nȕme ìd Fabrik ggange ìscht, no e paar Jȍȍrli bìn öis ghùlffe Mìscht aalegge. Zùm Heue ìsch si ìmmer bìm Schuemacher Alfred, bìm Huusmȁischter gsii. S Roosi, d Tochter, hȁt öppe Mìtti Driissgerjoor de ›Tambuureschang‹ vom Leuitobel ghürooten ùnd ìscht ùf d Schtroolegg ue z wone choo. Det hani si fascht jedes Joor emool bsuecht, mȁischtens ìm Früelig, wȁmmer s eerscht Mool wìder hȁt chönen ooni Schneeschtampfen ȕber d Bachschȁidi lauffe. Es ìscht jedes Mool en Gwȕnn gsii fȕr mich, wìll au s Roosi, wȁnn au ìn ere ruuche Schaale, öppis a sich ghaa hȁt, wo mer nù mìt ȁim Wort chan uustrùcke: «ȁimoolig!» Wie mer scho von Eltere ghöört hȁnd, ìscht au s Roosi en Originaaluusgoob von ere Zȕrioberlȁnderi vo der alte Wäärig gsii.
Won d Hessnerbabett ìm Achtevierzgi gschtoorben ìscht, hȁt de Schaagg no es paar Jȍȍrli mìt ere Huushelteri ìm alte Hüüsli ȁne glȁbt. Dȁnn ìsch er aber ùf d Schtroolegg ue zȕglet ùnd ìscht aber nȕd eebigs lang nochane wìder ìs alt Hüüsli hȁigloffe, wìll ër mìt em Schang au gaar nȕd uuschoo ìscht. Erwääneswert ìscht de Mietzeis, wo s Hessners dùr ali Joor dùr zaalt hȁnd fȕr das Hüüsli, mìt ere Schtùben ùnd zwȁi Schloofzìmmer, derzue e chliini Budik ùnd Holzschopf: Zȁȁ Franken ìm Monet, ùnd dȁnn eerscht no mȁngmool es Joor hìnedrii. Aber ȁbe, vor’s AHV ggëë hȁt, sìnd eso alti Lüütli ȁinewȁȁg nȕd ùf Roose bbettet [ 29 ] gsii, ùnd de Schaagg ìscht si jo nie eso rìchtig gwönt gsii, emen oordetlige Verdienscht noowezgoo. Zwoor hetti ëër, wie siin Vatter, chöne Beerichrȁttli ùnd Schtërnebërger Chöörbli mache, aber s Wideflȁchten ìsch ìmm ȁifach gȁge de Schtrììch ggange, das seig eener Zùchthüüsleraarbet, hȁt er emool verluute loo – Ja nù!
[ 30 ]