Vo Fìschige hëër ìscht sìd alte Ziite de Schwoobewȁȁg ȕber d Höger uus ìn Schtȁȁg abe ggange. Deet hȁts dȁnn au e Pìlgerhërbërg ghaa, won ì der Vergangehȁit ì der Gȁged e groossi Bìdütig ghaa hȁt. De Wììrt vom Schtȁȁg, en Hans Chleger, hȁt im 1425i sini Güeter z Dieterschwiil, z Büel ùnd ìm Riedt, zȁme mìt de Vogtei Hischwiil ad Schtadt Zȕri verchauft. Ër mues also en iiflùssriiche, vermögliche Maa gsii sii. Ich wùùrd glaube, das ëër scho em nìdere Landadel müessti zuegrȁchnet wëërde.
Di nȍȍchschti Schtazioon ìscht dȁnn aber scho ùf Walder Bode gschtanden ùnd ìscht hȕt zwoor kȁi Wììrtschaft me, aber gliichwoll no ìmmer es schtattlis Huus. D Reed ìscht doo notüürli vom ›Chrüz‹ ìm Riet, won en alti ›Eesami‹ gsii ìscht! Das hȁisst, das Tavernerȁcht hȁt sich ìmmer wìder ùf di folged Gȁnerazioon vereerbt ùnd mag bì der Uufhebig ìm letschte Joorhùndert sìcher scho vìli Bsìtzer ghaa haa.
Dȁnn ìscht aber de Pìlgerwȁȁg ȕber d Gass ìm Büel, d Hueb deruus ùnd ȕber de Tȁndler ùf Plattebach abe ggange. Doo ìscht dȁnn s eltischt Gaschthuus Schwërt vo Wald ì der Vergangehȁit emool reschtauriert ùnd ùnder Schùtz gschtelt woorde. Das alt ›Rotteschwërt‹ ìscht s eltischt, dȁnn hȁts aber em Wȁȁg ìs Doorf abe no es Huus ›Zùm alte Schwërt‹, wo dȁnn vermuetli ùm de zwȁit Tȁil vom 18. Joorhùndert dùrs ›Schwert‹ ìm Doorf abglööst worden ìscht. Vom alte Rotteschwërt aa goot dȁnn de Pìlgerwȁȁg a zwoo Bùùrgschtele verbii, won sìcher ì früene Ziiten en Zȁmehang mìt em Pìlgerwȁȁg ghaa hȁnd, ad Jonen abe.
Ober- und Ùnderballike sìnd sìcher kȁi gmuureti Bùùrge gsii. Oberballike lìnggs nȁbet de Schtockematt hȁt aber wackeri Fùndamȁnt ghaa ùnd ìscht ì de Kriisejoore zwȕschet beede Wȁltchrieg als Nootschtandsaarbet uusggraben ùnd vor em Zerfall gschȕtzt woorde. Ùnderballiken ìscht aber de Hoger ob de Grùndtaalfabrìk, lìnggs nȁbet em Töbelibach. Doo sìnd no tüütli die beede Bùrggrȁben erhalte. Dùr der ùsser faart sìd bald 130 Joore d Wald-Rütibahn, oder jetzt d S26 und d S43. Es tȕȕrfted a bȁidnen Oorte Schiiterbùùrge gschtande sii zùm Schùtz vom Pìlgerwȁȁg, aber wo am Ȁnd sìcher au em Iizùùg vo Zoll ùnd Abgoobe tienet hȁnd.