Das ì vìllne Hüüsere do obe früener Sidis gwobe woorden ìscht, mag vìllne Hüeblere vo miiner Gȁnerazioon no bìkannt sii. As es aber no nȁbet dem Wȁȁbe, wo mer dervoo ì mȁngem Huus no Schìffli ùnd ander Zuebìhöör, oder gaar en alte Wȁbschtuel ùf der Wìnde ghaa hȁt, no mȁngs anders Gwëërb ggëë hȁt, muetet mȁngem sìcher frönd aa.
Doo sìnd Schmìde, Schuemacher, Schniider, Wagner ùnd Rȁchemacher a der Aarbet gsii. Vìli von ene hȁnd nù dank dem Nȁȁbeterwerb ùf ìrem chliine Güetli ìres Uuschoo gfùnde. Das aber en Schuemacher ìm Fȁlmis hìnen au no Gsele ghaa hȁt ùnd mìt de Schuenitrùcken em Rùgge bìn Lüüte ùf d Schtöör ìscht go nöiji Schue machen ùnd au bbruuchti flìcke, chascht der sìcher nȕme voorschtele. Gliichwoll, so schiints mer, sìnd doo ȕber langi Joor Schueschter am Wërche gsii. Ìn Chauffbriefe vom Uurgrosvatter wììrd als Aaschtöösser ìmmer wìder en Hȁinrich Peter Schueschter gnȁnnt. I mag mi au no guet a dë Huuffe Schuelȁischt erìnnere, wos amel ì s Schuemachers ȁne ìme groosse Gschtell ghaa hȁt. D Fȁlmis Chìnd hȁnd bìm Hùldi ȁnen amig Schuechrȍȍmerlis mìt dene hölzene Lȁischt gmacht. Ì s Alfreds Nȁbetschtùben ìscht au no en groosse Bschlagschtock gschtande. Ȁine, wien en öisere Schueni ìm Oberholz no ì siire Budik bbruucht hȁt. "Ì s Schuemachers ȁne" hȁt mer ìm Ghȁischt au no ìmmer gsȁit, bìs min Vatter ìm Achtesȁchzgi gschtoorben ìscht. En wiitere Schuemacher ìscht nȁbet em Flaarz ob em Schuelhuus gwont. Ëër ìscht en Brüeder vo miim Uurgrosvatter ìm Ghȁischt gsii. Mer hȁt von em verzelt, er seig en Alpeklȕbler ùnd en iifrige Bëërggȁnger ùnd Pflanzefrȕnd gsii.
Ìm Hìndererli ìscht de Schmììd Brȁndli am Wërch gsii. Siini Budik ìscht vor 60 Joore no guet erhalte gsii. De Noochber von em zwȁi Hüüser wiiters ùne, hȁt vom Hischwiilerbach siin Weijer fȕlen ùnd e Saagerei triibe loo.
S hȁt aber ìm hìndere Tȁil vo de Schuelwacht no zwoo Famìlie ghaa wo sich mìt de Schniiderei bìfasst hȁnd. Ȁinen ìm Boden obe; gnȁnnt "Bodeschniider Brȁndli" ìme Huus, wo ùms Nünzȁhùndertnüüni ùme vom Blìtz aazȕndt, nȕmen uufbbout woorden ìscht. De zwȁit ìm Hùndsrùgge, ìm alte Flaarzhuus, won ich au nȕme kȁnnt hȁ, wìll's scho ìn Zwȁnzger Jooren abbroche woorden ìscht. De sȁȁb Schniider Brȁndli ìscht Ȁnds 1800 ùf Wald abe zȕglet ùnd hȁt a der Paanhoofschtrooss en Gwandlade bboue. Derzueanen ìscht ìm Waldhuus ùssen e groossi Schniiderei bìtrìbe woorde (Sȁb ìsch no früener e Schtìckerei gsii).
Dȁnn hȁts aber ìm Hüebli en Ööli ghaa. Alti Lüüt hȁnd ìmmer vom ›Öölerhannis ‹ verzelt. Au hȁt sini Wȁid am Buechschtock obe bìs hȕt de Namen ›Öölerchopf‹ phalte. Gwont hȁt de Hannis ìm chliine Flaarzhuus ob [ 17 ] der Schuel. Das Huus ghöört sìd langem de Famìlie Pfȁnniger, wo mìndschtens ì zwoo Gȁnerazioone handgschtìckt hȁt. Bìs wȁnn doo Ööl prȁsst woorden ìscht, chönnt mer jetz schwëër me feschtschtele. Vom ›Öölerhannis‹ hȁt amel s Tante Babettli ìm Wùlelȁdeli verzelt: «Dëë heig zȁme mìt em Hannis ì der Schtȁigass ùnd em alte Gnääm ìm Halpergholz Musig gmacht. Glarinett, Trùmpeeten ùnd Bass, öppe no verschtärcht dùr en Posuuner, hebeds zùm Tanz uufgschpìlt.»
Die Uufzelig wäär aber nȕd vollschtȁndig, ooni de Tüüfi Wagner z erwääne, wo Wȁȁge, Fuerschlìtte, Riitgȁissen ùnd Schii, aber au jedi Aard Wërchzüügschtììl gmacht hȁt. Zue denen allne sìnd aber au no e paar Rȁchen- ùnd Gablemacher z zele, won ȁifach nȁbet em Puure no hölzigi Heuergschììr gfërtiget hȁnd. Schpȍȍter dȁnn mìt Isezìngge draa. Als Chìnd hȁmmer aber no Gablen ùnd Rȁche bbruucht, wo de Bodmer Ërnscht oder de Grosvatter gmacht hȁnd. Schtììl ùnd Rȁchehaupt ahöri, d Zìngge vo Isetroot; die hȁt mer ìm Isehof ùne bìm Gloor, s Totz fȕr 30-40 Rappe, chöne chauffe.
[ 18 ]