Ì der Zwȕschechriegszit, wȁg ìrer Kriisen ùnd Arbetsloosigkeit bì den eltere Ziitgnosse no lȁbhaft ìn Erìnnerig, hȁts bin öis ùf em Land en Aazaal ›Ùmelauffi‹ ggëë, won ich aber nȕd als Landschtriicher wetti bìzȁichne. Will’s ì der sȁbe Ziit chuum es soziaals Netz fȕr gschtrandeti Ȁxischtȁnze ggëë hȁt, sìnd die ȁifach vo Huus zù Huus gloffe, de ›guete Lüte‹ noowe, hȁnd vìlìcht Chriisbùùrdene gmacht oder Holz gschitet oder au nù bìm Heuen ùnd Ëmde ghùlffe. Ase hȁn ich no mȁngen ìn Sìne, wo bì öis ìm Ghȁischt chȕȕrzer oder lengeri Ziit gschaffet hȁt. ›De schöön Theodor‹ Schtrëëler ùs em Fìschetaal, ebeso wie de Schtȁiger Hȁiri, sìnd sogaar sìcher e Wùche lang bìn öis gsii, bìs de Wandertriib wìder schtärcher woorden ìscht ùnd’s ernöit ùf d Landschtrooss trìbe hȁt. Dȁnn hȁts aber dërig drùnder ghaa wo gaar nȕd truurig gsii sind, wȁnn de Vatter kȁi Aarbet ghaa hȁt fȕr’s! Zù denen ìscht ›de Lisebeetlibueb‹ ùs em Fìschetaal z zele, aber au de ›Chueribueb‹, won ìm Halpergholz als Verdìngbueb uufgwachsen ìscht, dȁnn aber au de ›Bääretschwiiler Pfȁnniger‹ ùnd en Buume, won emool hȁt welen ùf mini Mueter loos, wìll die gfùnde hȁt, ȁin Liter Moscht ùnd es Schtùck Broot tüeg’s, ooni öppis z schaffe derfȕȕr. Dëë ìscht dȁnn aber ì der Folg nie me ìs Ghȁischt choo, hȁt is aber verschnoret, wo’s nù ggangen ìscht. Bì dem Süessmoschtpuur wett ëër nȕd vergȁbis a der Choscht sii, dë tüeg jo nöieschtes nȕd emool mee d Chüegȕle vergääre, und mìt dëre chȁibe Verschluuchig nù no d Wise verdrȁcke! Di mȁischte Lüüt wëërded jo hȁimli glachet haa wȁg asigen Uusschprȕch – z Oore choo ìsches ìm Ghȁischt aber gliich, ùnd mag jo vìlìcht au ìm Schtìlle mini Eltere ggäärgeret haa.
Wȁnn dȁnn ȁinen öppe grad ùm d Mìttagszit z lauffe cho ìscht, hȁt mer em en Tȁller Sùppe, es Schtùck Broot, ùnd notüürli ìme Hȁnkelglaas en halbe Liter vergoorne Moscht ùfs Brȕggli usegschtelt. Im Huus ìne hȁts d Mueter nie gëërn ghaa, will’s jo ȁbe mȁischtens schuderhaft bbrüederlet hȁnd. Dë Gschmack vo verschwìtzte, scho lang nȕme gwȁchslete Chlȁider ìscht hȕt ȁigetli fascht verschwùnde, früener aber fascht s Maarggezȁiche vo all denen Ùmelauffi gsii! Es mues aber fascht sii, das mìr gwöndliche Bȕrger, ooni Badzìmmer ùnd ooni Wöschmaschine wo’s mögli macht, d Wösch fliissiger z wȁchsle, ì de sȁbne Joore sȁlber halt au gschtùnke hȁnd. Öppis aber ìscht mer ùs de früenere Ziit no lȁbhaft ì der Erìnnerig: Ìmmer dȁnn wȁnn ame Nachmoolsùndig oder anere Bìëërdigung s Sùndiggwand ùs de Chȁschte gholt woorden ìscht, hȁts au ì de Chìle vo Mottechùglen ùnd abgschtandner Chaschtelùft gschmöckt. I wett sȁge, au daas ìscht fȕr e verwönti Nase kȁi Wooltaat gsii.
Won ich aber denen ›Ùmelauffi‹ vo de vergangene Ziite noowegsùne hȁn, ìscht mer en Vërs ìn Sìnn choo woni vor vìllne Jooren emool gschrìben ùnd ìme Büechli hȁ trùcke loo:
Wo mag sii Hȁimet sii?
Wië mȁnge lauft dùrs Lȁȁben uus,
ër hȁt kȁi Hȁimet ùnd kȁis Huus,
chan nienet hii, wänn’s Oobig wììrt,
ùnd kȁine truuret, wȁnn er schtììrbt!
Gliichwoll ìscht öppis won ìn füert,
au wȁnn ër’s mȁngmool lang nȕd gschpüürt.
Doch wȁnn ër no em Guete schtrȁbt,
ìm d Eebigkȁit e Hȁimet hȁt.