Ìm 41i ìscht s Regimȁnt 28 ìm Oberland ìm Aktivdienscht zùmen Uusbìldigsdienscht kùmidiert gsii. Zwȕschet em Fȁlmis ùnd em alte Geer sìnd bì öis fliissig Grenadieriisȁtz güebt woorde. Quëër dùr d Wȁid sìnd ìm alte Geer obe von Sappööre Schtacheltrootverhau bboue woorde. Die hȁnd dȁnn von eren Iisatzkùmpenii, verschtärcht dùr d Mitrȁjöör ùnd Schtabskùmpenii ìn ere kombinierten Üebig müese gschtȕrmt wëërde. Bìobachter bì dem ganze Tȕrgg ìscht der Oberscht-Divisionäär Constam gsii. Au em Gȁneraal sin Soon ìm Oberschterang ìscht ùmegschtolziert. Em früene Moorge sìnd die Soldaaten ìm Flüügermarsch de Bȁche noowen uufmarschiert ùnd hȁnd sich ìn Berȁitschteligsrüüm paraadgmacht. An Bachpöörter nȁbet öiserem Huus hȁt en Grenadiertrùpp ùs zwȁizölligen Iseroor ùnd Trotüül bballti Ladige bbaschtlet. Phùnkt Nüüni ìscht, wie mer so sȁit, ì dem ȁnge Chessel vor em Schwarzebërg zue de Tüüfel loosggange. Vom Ȁichebödeli hëër ùnd ìm Boden ob der Nöihȕtte hȁnd d Maschinegweer gratteret. Ì der obere Hell obe, ì s Chuenze Wȁid, hȁnd IK (Infantriikanone) ì das ›Inferno‹ ietùnneret. Dȁnn ìscht de Grenadiertrùpp vor öiserem Huus dùren ìm Ȁinzelschprùng ìn ùssere Bach use gschtȕrmt ùnd hȁt de Bach uuf glii di eerschte Handgranaate zȕndt. Miinewërfer hȁnd ùs em Geerhaag usen ìri Granaaten ìs alt Geer hìndere gschpìckt. Vom Maarchschtȁi hëër sìnd Ìnfantrìschte mìt de liechte Maschinegweer ìm Förrewȁldli ob em Geer ì Schtelig ggange, ùnd glii hȁt mer vo allne Site gsee Lüchtschpuurgaarben an Geerhang hìndere schpeutze. D Sanitääter hȁnd derwiil no hìnder öiserem Huus ùf der Iisatz gwaartet. Bald hȁt mer hìnder em Geer de Bach uuf MP ùnd Gweerschȕss ghöört, dȁnn hȁt wìder e Handgranaate tȁtscht. Em Rauch aa hȁt mer öppe gsee, wo d Grenadier efangs gsii sìnd. Wìll mìr nȕd hȁnd tȍȍrffe zùm Huus oder zù der Schüür uus, bìni mìt em Fëërnroor as Wìndefȁischter ufen ùnd ha demìt gsee, wie di erschte Grenadier ùfs Schtacheltrootverhau zue grobbet sìnd. Dȁnn hȁts en Gwalts-Chlapf ggëë, d Grenadier hȁnd ìri bballte Ladige zȕndt. Drȁck ùnd Holz ìscht ì de Lùft ùmegwììrblet. Vom Ȁichebödeli uus hȁt dȁnn en Trùmpeeter s Sìgnaal fȕr der Üebigsabbrùch bbloose. Ali Offizier sìnd hìnder öisem Huus zùr Üebigskritik vom Constam zȁmechoo ùnd hȁnd müese es bööses Oowȁtter lo ȕber sich ergoo. «Die Soldaten sind gut, aber an der Leitung fehlt’s!» Esoo s Fazit vo dëre Kritik! Aber au, das am nȍȍchschte Moorge dë Tȕrgg hȁt müese wìderholt wëërde. Ich ha gmȁint, i gsäch nȕd rȁcht, won am andere Moorge dë hööchgwachsen Offizier mìt de zwȁi Edelwiiss am Chrage hööchschtpersööndli mìt em Schtùrmtrùpp ìm [ 60 ] Ghȁischtbach ùnen aatrȁten ìscht. Nomool hȁts vo allne Site bballeret ùnd Lüüchtschpuur gschpeutzt, das es ȁim bald Angscht gmacht hetti. D Sanitäät, won am Tag vorhër böös kritisiert woorden ìscht, hȁt das Mool di ›Verwùndete‹ sorgfeltiger ìs Ghȁischt fȕre bbroocht. Bì der aaschlüüssede Kritik ùf de Geerwisen ìscht de Divisionäär ȁine vo de Drȁckigschte gsii, aber mìt de Wìderholig vo dem Tȕrgg offesìchtlich zfrìde, nȕd emol d Offizier ùnd d Sanitäät hȁnd müese Kritik iisacke.
Wȁg de Schtelige won ggrabe woorde sìnd, aber au wȁg de vertrampete Bachpöörter sìnd di Iihȁimische gaar nȕd bigȁischteret gsii vo denen Üebige. No schlìmmer ìscht aber gsii, das sich bìm Mìlitäär ùmegredt hȁt, das dohìne gȕnschtigs Glȁnd fȕr eso Üebige seig, vo doo aa sìnd nȁmli all paar Wùche Soldaaten ì der Gȁged em Üebe gsii.
Ich ha dȁnn schpȍȍter vernoo, das die Schtùrmüebig ìs alt Geer ue eso fascht de letscht Uuftritt vom Divisionär Constam gsii ìscht. Dëë vo den Offiziere gfȕȕrchti Maa ìscht Corpskùmidant woorden ìm 4. AK. Dass ëër aber bì de Soldaate vo de 9. Divisioon bìliebt gsii ìscht, hȁt mer ìm Kanton Schwyz ȁne an ere Schtroossemuur chöne lȁse. «Schlagt den Corbat nieder – gebt uns Constam wieder», ìscht doo mìt groosse Buechschtaben unzwȁidüütig vermërkt gsii.
Min ȁigne Kadi hȁt ì mim zwȁite WK mìt em Teligraafe 12i emool z Filisur obe, wie mer sȁit, zwȁite gmacht bìm Constam. Es hȁt ghȁissen es chömi hööche Bsuech. Grȁchnet hȁt alles mìt em Brigaadekùmidant. Uuftraag ad Kùmpenii hȁt gluutet: «Chriegsmäässigi Voorsorg mìt Fȁldwache ùnd gfächtsmäässige Telifonverbìndige zù supponierte Kommandopöschte». Öisere Haupme Meier hȁt doo tȁnkt, ëër well zweene Pionieren ȁinen ùnderehȁize. De Reto Gaudenzi vo Sìlvaplana ùnd de Pionier Zopfi vom Glaarnerland, bȁid passionierti Hochwìldjeger, sìnd de sȁb Hërbscht mìt rìchtige Wìldererpȁȁrt ìn WK iigrùckt. De Haupme hȁt alls ùndernoo, dass die Pȁȁrt abghaue wëërded. Ooni Erfolg! Drùm hȁt ëër a dem Tag die zwee an Doorfuusgang gȁgen Alvaneu abe poschtiert. Sìcher ì der Hoffnig, de hööchi Bsuech wëërdi dȁnn dene zwee ›Paartli‹ d Levite lȁȁse. Dëë Tȕrgg ìscht ìmm aber grȕntli abvereckt. Wo s Auto mìt der Schtandarte vom Corpskùmidant Constam ùfs Dorf zue gfaaren ìscht, hȁnd die pȁȁrtige Vaterlandsvertȁidiger als MP Schȕtze en ganz oosampfte Empfang bìrȁitet. Wo dȁnn e Schtùnd schpȍȍter s ganz Kader vom 12i bìm Schuelhuus hȁt müesen aatrabe, hȁt de Corpskùmidant ȁis ›Grüem‹ ghaa, wȁg öisere schnȁidigen Oortswach, die seig ìmm ìmmer quasi d Wisitechaarte von ere Kùmpenii, vo z groosse Pȁȁrt hȁt dë hööchi Bsuech ȕberhaupt nüüt verzelt. Zoobig am Hauptverlȁȁse hȁt öisere Kadi zueggëë, das ëër hȕt wìder e Mool mee Zwȁite gmacht heb. Es chömmi jo au nȕd eso schtarch drùfaa, wëër ùnd wie mer e Sach aafangi. Aber was mer machi seig gfrooget!
[ 61 ]