I der Lipperschwȁndi ìm Töösstal hìnen ìscht de Theodor ìm 1896i ùf d Wȁlt choo. Sin Vatter ìscht det Schtìcker gsii, ùnd d Mueter heb amigs noowegschtìckt. 1905 ìscht die Famìlie dȁnn ùf Wald use choo, won de Vatter bì de Töösstaalbaan als Schpetter ìm Güeterschuppe gschafft hȁt. Zȁme mìt s Schmììd Hërters Otti, em Hȁiri Schöneberger, em Föörschter Bërt ìm Fȁlmis, em Bodeschniider Miggel ùnd miim Vatter, ìsch de Theodor ìd Burg ufen ìd Sekùndaarschuel ggange. Zùm Schufelberger ìm Joonetaal, mëchaanischi Wërchschtatt, ìsch ëër dȁnn ìd Leer als Mëchaaniker choo ùnd hȁt ì dem Bìtrììb en ùmfassedi Uusbìldig ȕberchoo. Wie’s dȁnn öppe no üepli gsii ìscht, hȁt de Theodor aaschlüüssed siini Gsellejoor ùf de Wanderschaft verbroocht, won ìnn bìs ìs Tüütsch use gfüert hȁt. Det ìscht ëër dȁnn au mìt de Gwërkschaften ùnd em Sozialismus zȁmechoo, wo fȕr sis schpȍȍteri Lȁȁbe bìschtìmedi Folge ghaa hȁt. Ìm 1915ni hȁt er dȁnn müesen ìd Schwiiz zrùgg choo, wìll er hȁt müesen ìd Regrutteschuel iirùcke. Ìm Aargau ùne hȁt ëër dȁnn e Schtell gfùnden als Mëchaaniker ìn ere Schtroohuetfabrìk. Deet ìscht dë iifrig Gwërkschafter dȁnn au mìt em Gȁneraalschtrȁik ìm Achzȁȁni mìt den Aarbetgȁber ìn Konflikt choo ùnd wie no mȁngen Ander, wo gglaubt hȁt, s Rȁcht ùf siiner Siite z haa, ùf di schwarz Lìschte choo. Esoo ìsch es fȕr ìnn ì de folgede Joore nȕme mögli gsii, emen Oort fȕr lengeri Ziit en Aaschtelig z fìnde. De Theodor hȁt sich dȁnn, woll oder ȕbel, sȁlbschtȁndig gmacht, ìscht aber nie glȕckli gsii derbii. Miin Vatter hȁt amel verzelt; de Thedy luegi ȁifach vìll z vill fȕr s Wool vo siine Gwërkschaftskoleegen ùnd vergȁssi droob gar öppen emool en Uuftraag – es seig e lȁidi Sach! Mer hȁt’s em Welo- ùnd Näämaschineflìcker aber au mȁngmool aagmërkt, das ëër nȕd ìmmer Freud ghaa hȁt, elȁigen ì siire Buude z schaffe. Vìll Lüüt hȁnd en au als oozfrìdne Mìtbȕrger aaglueget. Aber es ìscht halt lȁider scho esoo, niemert chan ùs siiner Huut usen ùnd wììrt eso dȁnn halt zù Oorȁcht veruurtȁilt. Wiiters hȁt de Vatter prìchtet – seigs gar nȕd rȁcht, das hauptsȁchli vo besser gschtellte Mìtbȕrger de Theodor eso wenig bìrȕcksìchtiget wëërdi. Nù grad, wȁnn’s ùf d Waale göng, tüeg mer öppen es Glȁich! Wȁnn die dùre seiged, tüegs es wìder fȕr vier Joor, ùnd mer machi wìder en Bogen ùm de Bernina-Laden oder göng ùf Rüti abe zùm Rȁbsoome go poschte! Ganz sìcher hȁt de Theodor nie ùf ›Ȁigenùtz‹ gmacht. S Huus won ëër drìnn gwont ìscht ùnd wo au hìnedrìnn sini Wërchschtatt gsii ìscht, hȁt zwoor ëër emool gchauft – aber nȕd fȕr siich; nȁi, fȕr de Walder Volkshuusverȁin! [ 61 ] Es ìscht dȁnn em Theodor scho ìm fùrtgschrìttnen Alter glùnge, als Gmȁindroot e paar Jȍȍrli mìtzwȕrke. Ich mag mi erìnnere, das ëër an ere Gmȁindsversammlig en Aatrag mìt Vehemȁnz vertrȁte hȁt. Doch dȁnn hȁt ìnn e Schtrȁiffig zwùnge, ùnder der Amtsduur vo sim Amt zrùggztrȁtte. Ì miiner Erìnnerig ìsch em Theodor sis Gschȁft a de Paanhoofschtrooss, mìt em Schauchaschten em Egge, won hȕt d Iifaart zùm Migro-Paarkplatz ìscht, wìll i öppe deert hȁ müesse go Weloflìck hole, zùm di vìle Lȍcher z flìcke, wo’s wääret em Chrieg hauptsȁchli von Schuenegel ggëë hȁt. Esoo hȁts dȁnn öppen en Weloschluuch ggëë, wo bald zùme schöne Tȁil ùs Flìck bìschtande hȁt. Schpȍȍter hȁni dȁnn emool fȕr es Fȁscht mìt ìmm müese verhandle, fȕrs Lìfere vo Gȕtterliwasser won ëër nȁbetie no es Ziitli vertrìbe hȁt.
[ 62 ]