Min Vatter hȁt au ì de Joore zwȕschet de beede Wȁltchrieg nie uufghȍrt Frùcht pflanze. Ase hȁt mer jedes Joor, wȁnn s Chorn ì de Schüür verschwìtzt ghaa hȁt, müesen as Trösche tȁnke. Öisere Noochber Alfred Peter hȁt sìd öppen em 1916i e Schmaaltröschmaschinen ùnd e Wìndmȕli ghaa, ùnd au en Elȁktromotoor. Bìn öis ìscht aber no kȁi Schtarchschtroom iigrìchtet gsii. Drùm hȁt, bìs mìr 1931 en Rapid Motormääjer ghaa hȁnd, die Tröscherei no müese vo Hand trìbe wëërde. Ùf ȁiner Siite vo dëre Maschinen ìscht es schwëërs Schwùngraad mìt eme Schwìrbel fȕr zwee Maa, ùf der andere nùr en schwëëre Schwìrbel, won au fȕr zwee grȁchnet gsii ìscht, montiert woorde. Vo doo ìscht dȁnn ȕber e Zaarederȕbersetzig gnueg Gschwìndigkȁit fȕr d Trùmmle gmacht woorde, ùnd drei bìs vier Maa hȁnd mìt dem Triibe schwëër müese chrampfe! Ich cha mer au vorschtele, das die Aarbet en Huuffe Moscht bbruucht hȁt. Ùnd der Uusschprùch ›Ȁsse wien en Tröscher‹ mag au doo sini Bìrȁchtigung ghaa haa.
Do ìsches dȁnn aber mìt em Rapid scho rìnger woorde, mer hȁt ȁifach der Uuspùff mìt eme Roor verlengeret hìne zùr Schüürwand usegloo. Wo mer dȁnn aber mìt em Plaan Wahlen fascht topplet so vìll Gaarbe z trösche ghaa hȁt, ìscht d Froog no rasch uufchoo, mìt de groosse Maschine vom Landwìrtschaftliche Verȁin z trösche. Mìt de Schmaaltröschmaschine hȁt mer jo no der ȁigetliche Tröscherei no fascht e Wùche lang müese Wìndmȕle. Ìm Ghȁischt hȁts aber ìmmer no kȁi Schtarchschtroom ghaa, ùnd nù fȕr ȁin Taag z tröschen ìscht e Zuelȁitig ȁifach z tüür choo. De Vatter hȁt dȁnn vo sim Dienschtkoleeg Friedrich Elmer, Fabrìkant ì de Chüewȁid, es Nootkabel vo de Fabrìk chöne miete. Das ìscht aber e schwëëri ùnd müesami Sach gsii. Das 90 m langi Bleikaabel hȁt samt em Haschpel wiit ȕber hùndert Kìlo ghaa. Ase hȁt mer jedesmool müese mìt zwee Pfȍȍl en Iirìchtig zùm Ab- ùnd Uufhaschple machen, ùnd ȕber d Schtrooss ȕbere hȁt mer ì s Schuemachers ȁne mìt zwoo Lȁitere müesen en Bock mache, das d Fuerwërch ooghìnderet hȁnd chöne dùrefaare. Dȁnn hȁt aber zùm Aaschlüüssen ùnd zùm Ewȁgnëë en Elȁktriker vom EW mìt em Welo müesen ìs Fȁlmis choo (Dreiviertelschtùnd de Bëërg uuf!). Es hȁt sich aber dȁnn jedes Joor zȁiget, das es bì öis oben ȁifach z wenig Schtroom ghaa hȁt, dezue hȁnd di viereggige 15-ner Sìcherige bì de chliinschten Ȕberlaschtig vo de Tröschmaschine de Gȁischt uufggëë. Will’s nȕd anderscht ggangen ìscht, hȁt mer vier Mool ase tröschet, ùnd jedesmool sìcher mee as es Totz Sìcherige dùregloo!
Aber schöön ìsch es gsii! Wȁnn de Tröscher fërtig gsii ìscht, hȁt mer ales ìn Secke ghaa ùnd demìt dìrȁkt chönen ìd Mȕli, d. h. der Oskar Schufelbërger ì de Mȕli ìm Büel hȁt d Frùcht, Wȁize, Gëërschten ùnd Haber, ì de Schüür abgholt ùnd d Wùche druuf s fërtig Maalguet ìs Ghȁischt bbroocht.
Dȁnn hȁt aber de Vatter ìm 46i de Schtarchschtroom ìs Huus lo iirìchte, ùnd mìr hȁnd mìt eme liechtere 50 Meeter Kabel ùs s Potte Bërte Chììsgrueb chöne trösche. S Iirìchten ìscht demìt ȁifacher woorde, vìll mee Schtroom hȁts aber au esoo nonig ghaa, wìll ȁbe de Transformer zwee Kìlometer ewȁg ìm Nìderholz oder ìm Hüebli gsii ìscht. Mer hȁt jo ìm Iifahr, wo tröschet woorden ìscht, au no e Lampen iigschaltet ghaa, ùnd die hȁt amigs ee gflackeret als bbrȁnnt!
No zwȁi Joor schpȍȍter ìscht dȁnn bìn öis de Schtarchschtroom ìd Schüür ìnschtaliert woorde, ùnd de Vatter hȁt gmȁint, jetzt chöni mer die Tröscherei ȁifach iischtecken ùnd aaloo. Aber ohȁ! Jetz hȁts scho wìder Schwìrigkȁite ggëë, d Tröscher hȁnd gaar kȁis Ȕbergangsschtùck fȕr modërni Schtecker debiighaa (J25-Schtecker), ùnd de Louis Zoller vom EW hȁt gliich wìder müese bìmüet wëërde.
Scho lang tuet niemert me ì de Schüüre trösche, ùnd Chornȁcher ùnd Wȁize ghööred bìn öis obe de Vergangehȁit aa. Aber en alte Puur vergìsst nȕd eso gschwìnd, was ì de Chriegsziit d Sȁlbschtversoorgig fȕr d Schwiz bìdüütet hȁt! Ich truuren aber ìmmer no dëre Ziit noowe, wo jedes Chìnd no ȁinigermaasse gwȕsst hȁt, wohëër öisers Ȁsse chùnt, ùnd wo au no e gueti Ëërnt gschetzt woorden ìscht. Hȕt ìsches jo jedes Joor s gliichlig Schtöönen ìm Land ùme: «Wohii mìt em voorige Wȁize, wohii mìt de Gëërschte, wo bsùnderbar guet gwachsen ìscht!» Ùnd wȁnn ich tȁnke wie ales, razioniert ùnd bìwììrtschaftet, ì de Chriegsjooren ùnd drȕberuse mìtghùlffe hȁt, das bì öis niemert hȁt müese Mangel liide, gìt mer das scho z tȁnke, bsùnderbaar wìll jo ìmmer no en grosse Tȁil vo de Wȁltbìvölkerig sich nȕd gnüeged chann ernääre. Wȁmmer dȁnn ì de gliiche Zitig vo Ȕberschùss ùnd Hùnger lìst, müesst mer sich ȁigetlich scho Gìdanke mache, was ùf öiserem Planeet schieff lauft, ùnd wie mer dem Grùndȕbel vo de Globalisierig chönnti bìgȁgne.