En Kìlomeeter nöiji Waldschtrooss ìscht vom Maarchschtȁi ewȁgg dùrs ›Choot‹ ii bboue woorde. Ich wììrd doo öppen ì di drìtt oder viert Klass ggange sii, hȁt mer fȕr d Waldkorperazioon Oberholz, d Schtrooss dùrs Choot hìndere nöi bboue. Das ìscht vom Maarchschtȁi (Verzwiigig Wolfsgrueb) derhìndere, bìs öppe 150 Meeter an Schwȁmibach hìndere. Doo derzue ìscht e Rollbaan iigrìchtet woorde, zùm s aafalledi Materiaal chönen as rȁcht Oort bìfördere. Sùscht sìnd mìt Uusnaam vome groosse Betonmìscher ùnd eme Komprȁsser kȁi Maschinen ìm Iisatz gsii. Das hȁisst, fȕr s Schtroossegrie z brȁchen ìscht e Ziitlang no en Schtȁibrȁcher näume hìnder em Schpìtaalbȁchii hìne gloffe. Di mȁischten Aarbȁiter sìnd mìt de Welo ìs Fȁlmis ue choo, die, wo’s gwooget hȁnd abezfaare, au ìn Maarchschtȁi ufe. S mìtbbroocht Mìttagȁsse hȁnds chönen ìn ere Baraggen ùf em Holzlaagerplatz iinëë.
Fȕr di verschìdne Bȁchli ùnder der Schtrooss dùre z füere sìnd vier Meter langi ùnd ȁin Meter wiiti, schwëëri Zimȁntroor ìn Maarchschtȁi ue gfüert woorde. Die sìnd ase schwëër gsii, das s Kȍchlings Schofföör Odermatt mìt em alte Bërna ìmmer ìm Fȁlmis ȁne gcheert hȁt ùnd hìnderschi di gääch Schtrooss ue gfaaren ìscht. Ase hȁt ëër ìm ›Schnaarz‹ möge de Hoger uuf, wìll retuur de chliinschti Gang vom Laschtauto gsii ìscht. Das Faarzüüg hȁnd d Chìnd ìmmer bìschtuunet. Zùm Aaloo hȁts vor der Schtoossschtangen e zümpftigi Kùrble ghaa. Rùnd ùm de Chüeler ùmen ìscht glȁnzigs Mösch gsii, ùnd drùfobe hȁts e groosses Manomeeter ghaa, mìt emen iibboute Thermomeeter. Vìli Mool hȁt der Odermatt ìm Fȁlmis am Brùne mìt ere Schprȕtzchane de Chüeler müesen uuffȕle. Doo hȁts dȁnn öppen e rȁchti Tampfwùlche ggëë.
Ùs de Töbeligriegrueb ìscht dȁnn au ìmmer öppen es Fueder Betongrie oder Sand ìn Maarchschtȁi uegcharet woorde. D Zimȁntseck hȁt aber de Wylemaa, Fuerme bìm Köchling, no mìt de Rossen ìd Hööchi ue gfuerwëërchet. D Rollwȁge s Choot dùrii hȁnd von Aarbȁitere müese vo Hand hin ùnd hëër bìwegt wëërde, die choge Wȁgeli sìnd aber ame Wùchenȁnd ìmmer mìt Chette gsìcheret gsii, sùscht hetti mer doo guet chöne go Isepȁȁndlis mache.
Vìll Lüüt sìnd a de Sùndige do ue choo. Woorschìndli tȁils Famìlie vo dene, wo doo d Wùche dùùr en Aarbet gfùnde hȁnd. Es hȁt aber fȕr öis Chìnd ì dëre Ziit au ìmmer öppe lùschtigi, fȕr di bìtroffene weniger gueti Erȁignis ggëë. Die doozmoolige Welo hȁnd ȁigetli sȁlten ase gueti Brȁmse ghaa, ùnd asen ìscht d Faart ìs Fȁlmis aben ìmmer e wooghalsigi Sach gsii. Trotz em Graas-Schȕbel won ùnders Schùtzblȁȁch gschoppet woorden ìscht, hȁt öppen ȁinen e Landig am Schtroossepoort gmacht. Mer hȁt dȁnn aber au verzelt, es seiged zwee ame Määntig nȕme zùr Aarbet choo. Sii hebed gfùnde, ì der [ 58 ] internazionaale Brigade z Schpanie seigs vìlìcht rìnger ȕber d Rùndi z choo. Deet ìscht jo ì dëre Zit de Schpanisch Bȕȕrgerchrieg eso rȁcht entfacht gsii.
[ 59 ]