Amene trüebe Määrzemoorge hȁts mi zmool phackt ùnd ha de Faarplan gschtudiert. Wìll min Schuelkolleg Guido Büeler sìd Aafang Joor ìm Schpìtool, reschpȁktiivi ìn ere Rehabilitazioonskliinik ìscht, hȁni bschlossen ùf Brissago abe z faare zùm en Bsuech go mache. Am Telifoon hȁt mer em Guido si Frau gsȁit, ìm Tessin seig hërrlis Früeligswȁtter, mìt Nöischnee zwoor a de Bëërge rùndùme. Ase hȁni mi rasch anderscht aaglȁit ùnd bìn froogìmuet ùf de Paanhoof gloffe. Es hȁt dȁnn scho bì der Faart ȕber de Rapperschwiiler Damm ȕbere zwȕschet de Wùlche blooni Flȁcke ghaa, ùnd mer hetti chöne tȁnken es gääbti au ì der Oschtschwiiz en ȁinigermaasse schööne Taag. Ab Goldau sìnd aber no graui Nȁbelschwaden an Bëërge ghanget, aber d Sùne hȁt gliich es Bìtzeli möge zwȕschetdùreschiine. Der Ùrnersee ìscht fascht schpiegelglatt aber tùnkel dooglȁge. An Paanpöörtere blüend Hȁntscheli ùnd Guggublueme, zwȕschetie au blaui Vejeli ùnd Lȁberblüemli. Bìm dùrs Ùrnerland Iifaare sìni, wie no vor 50 Joore z Erschtfȁld ›Voorschpannlokene‹ paraadgschtande sìnd, zùm d Gotthardzȕȕg di schtȁili Nordrampen ufezie.
De Vatter hȁt amel vo der Paanwacht z Amschtȁȁg ìm Eerschte Wȁltchrieg verzelt: «Di sȁbe Joor sìnds am Gotthard no mìt drei Tampflokene gfaare, zwoo vornen ùnd ȁini hìnedrii. Di sȁbi hebi aber de ganzi Zug gschodled, wìll de sȁb Lokfüerer mìt de vordere kȁinerlȁi Verbìndig ghaa hebi. Ase heig er halt sini Maschinen öppe rùckwiis lo schtoosse. Au elȁktrìschi Maschine hȁnd dȁnn no Voorschpann bbrucht, wìll nonig gnueg PS hȁnd chönen ùf d Schìne bbroocht wëërde. Ùf di schwiizerisch Landi ìm 1939i ìscht dȁnn vo de Lokifabrìk Wìnterthur zȁme mìt Sùlzer ùnd Brown-Boveri en elȁktrìschi Toppelloki schpeziell fȕr de Gotthard konschtruiert woorde. Die ìscht aber hauptsȁchli a de ›Landi‹ e vìllbìachteti Attrakzion ggsii. Schpȍȍter ìm Bìtrììb hȁnd sich dȁnn schiints allergattig Mȁngel zȁiget. En Montöör hȁt bì öis verzelt: ›Die Wùndermaschinen ìscht bald mee ì de Wërchschtatt zùm Flìcke!‹ Jedefalls ìsch es bìm Prototyp bblìbe!»
Und hȕt? De Passaschier mërkt chuum me, wie’s obsi goot ùf Göschenen ue, ase bballti Chraft ìscht ì dëren ȁine Loki verschteckt, wo de lengschti Schnȁllzug d Gotthardrampen ufeziet. Was mich aber no vìll schönner tüecht, bì der Taalfaart ghöört mer ekȁis Brȁmsekrȁische me. Au dùr d Cheertunell ab mërkscht chuum öppis vo der gschnȁle Faart. Dùr d Leventina ab gìts e groossi Zaal Autobaanbrùgge z bìschtuune, wo mȁngmool ì schwìndelnder Hööchi [ 68 ] d Tȁȁler ȕberschpaned oder a di gääche Bëërglëënen ueghȁnkt sìnd. Die Brùgge schiined mer aber echli es eebigs Wërch, schtȁndig ìsch a mȁngem Oort scho wìder en Chraanen uufgschtelt zùm Reperatuure mache.
No drei Schtùnde bìn ich scho ì der Magadinoebeni ùne, ùnd glii nach Lavorgo hȁt au scho de Früelig Iizug ghaa. D Wìldchriesibäum lüüchted ase wiiss zùn Wȁlderen use, au scho bald hȁts Magnooliebluescht ìn Gȁȁrte, ùnd Pfìrsich ùnd Zwȁtschge blüend. Bìs wiit ìd Felsen ue sìnd d Bìrche scho hellgrüen ìm nöje Laub. Vo Bellȁnz aa gseet mer ì vìle Gȁȁrte Kameelie blüe, ùnd ì der Magadinoebeni ìscht es lȁbhafts Schaffen ìn Gmüeskultuure. Vìli dervoo sìnd ùnder Plastik aaglȁit ùnd müend abteckt oder glȕftet wëërde. Well e Pracht aber dȁnn am Langesee derab, mìt siine schtȁile Hȁng nȁbetufe! Wiissgoldigi Mimoosen ùnd es Bìtzeli tȕnklere Goldrȁgen ìscht ìm volle Bluescht ùnd lüüchted asen ì de Mìttagssùne. De See ìscht wȁlig, es gìt fascht Schuumchrööndli, ase scharf chùnt de Lùft vo Süüde hëër. No em Zmìttag ìn ere Pizzeria z Brissago lauffi es Schtùck gȁgen Ascona retuur. I der Prìvaatklinik Hìldebrand ërwaartet mi de Guido Büeler, zwoor ìm Rollschtuel, aber wie’s mer schiint, mìt guetem Muet fȕr d Zuekùmft. Nù z rasch sìnd zwȁi Schtȕndli verbii! Ich bìwùndere di ȁimoolig Ussìcht ìm Ȁsssaal obe, ȕber de Langesee ȕberen ìs ›Gambaronio‹ ie.
Es hȁt geschter znacht bìs öppen ùf 400 Meter Meereshööchi Nöischnee ggëë. Mìt vìlne guete Wöisch fȕr s wiiteri Gsùnde wììrt Abschììd gnoo. Jetzt nȕtzted ȁigetli Brȕlen ùnd Faarplan mee ìm Tschooppesack, als dihȁimen ùf em Schtùbetìsch. Em Wùchenȁnd hetti mer z Locarno gueten Aaschlùss. Jetz wììrt halt ùf de Regionaalzùùg gwaartet. Es brüeled jo dihȁime kȁi Chìnd me! No em Ùmschtiige z Bellänz goots mìt em IC wìder tìfig em Norde zue. Ȁnen am Gotthard ìsches ùf ȁimool schier Nacht, ase trüeb ùnd grau ìsch s Wȁtter do ȁne. Au ìm Ùnderland gȁge Schwiiz usen ìscht hȕt chuum Schnee vergange. Esoo freut mi dë Uusflùùg an Langesee ȁbe topplet, ùnd ì gueter Schtìmig goots glii scho de hȁimetliche Gȁged zue. De Bsuech ìm Tessin loot mi aber au nootȁnkli wëërde, wie rasch doch ì öiserem Alter sich s Lȁȁben ùnd ales rùndùme chan ȁndere. Wie vìli wääred doch froo, wȁnn’s no all Tag chönnted ìrne gwonte Gȁng ùnd Verrìchtige noowegoo!