Ich ha mer vorgnoo, ali alte Schrìfte, wo s Ghȁischt bìtrȁffed, vom Rȁchtsuuschauffbrief vo 1581 bìs zùm Chauffbrief ùm 1900, mìt der Schriibmaschine abzschriibe, das au di nȍȍchschte Gȁnerazioone no wȕssed, was drìn schtoot. Esoo chönds dȁnn vìlìcht au mȁngs besser verschtoo wo sùscht ìm Tùnkel vom Vergȁsse versìnkt. Es ìscht zwoor bì de ganz alte Sache zùm Tȁil rȁcht schwìrig, de gnau Wortluut usezfìnde, scho wȁg de doomoolige Rediwȁndigen ùnd Höflikȁitsforme, wo scho lang ȕberholti Gìdankegȁng uustrùcked, z.B. «ùnd thuend kùndt menniglichen mìt diesem Brief, dass wir von dem frommen, besten, führnehmen ùnd weysen herrn Cunradten Grebel, des Raths ùnd dieser Zyt Huusschryber der Schtadt Zȕrich unsern güetigen ehrenden lieben Herren, also bahr Jngenommen ùnd empfangen haben.» Mer hȁt ȁbe grad vor Amtspersoonen ùnd vornëëme Bȕȕrger ùs der Schtadt eso öppis wien e hìndergrȕndigi Hoochachtig – wìll sȁȁge fascht en ›Vereerigskùlt‹ bìtrìbe, won öis hȕtigen Oberlȁnder wiitgehend frönd woorden ìscht. Esoo bìschtönd jo en groosse Tȁil alti Brief zùr Helfti, wȁnn nȕd mee, ùs Floskle von eren ȁigenaartigen Ùnderwȕrffigkȁit. ›Hochwoolgìbore‹ sìnd jo all die gsii, wo mer von ene Gȁlt gleenet hȁt, ùnd notüürli die won als Landvögt vo Zȕri oder als Rìchter ùnd Pfȁrrer ùf de Landschaft s Sȁge ghaa hȁnd. Es fallt mer au ìmmer uuf, wie lang sich ìn alte Ziite Schùldbrief hȁnd chönen ȕber Gȁnerazioonen usen ùf eme Grùndschtùck hebe. Esoo sìnd ìm letschte Joorhùndert ìmmer no Schùldbrief vo 1619-20 mìtverschrìbe woorde, won dȁnn mȁngmool vo ganz verschìdne Grùndbsìtzer hȁnd müese verzeiset wëërde. Es mues zùm Tȁil rȁcht schwìrig gsii sii, feschtzhaa, wëër jetz es Grùndpfand ìm eerschten oder ì wiitere Rȁng ùf em Bode hȁt. Fȕr d Landbsìtzer ìsches au müesam gsii, mìt em Gȁltgȁber ì der Schtadt z vercheere, wìll sich dëë jo ee ùf eme hööchere Schtand gsȁsse gfüült hȁt. Esoo ìscht en ȁigentlis Uufschnuufe dùrs Zȕripiet ggange, wo de Bankvatter Chȁller zȁme mìt andere d Zȕrcher Kantonaalbank ggrȕndt hȁt ùnd dermìt ìm Kreditwȁȁsen Ornig gschaffe woorden ìscht.
[ 27 ]